Taalniveaus laten zien hoe goed je een taal beheerst, van absolute beginner tot vrijwel moedertaalvaardig. De internationale standaard hiervoor is het Europees referentiekader (ERK). Voor het inburgeringsexamen en het staatsexamen NT2 zijn vooral A2 en B1 van belang. Welk niveau jij moet halen, hangt af van jouw situatie: statushouders zijn verplicht B1 te halen, terwijl gezins- en arbeidsmigranten in bepaalde gevallen op A2 kunnen afsluiten.
| Niveau | Omschrijving | Relevant voor inburgering? |
| A1 | Absolute beginner, begrijpt losse woorden en korte zinnen | Nee |
| A2 | Basisgebruiker, redt zich in vertrouwde situaties | Ja, voor bepaalde groepen |
| B1 | Zelfstandig gebruiker, begrijpt de kern van normale gesprekken | Ja, verplicht voor statushouders |
| B2 | Gevorderd, kan vloeiend communiceren over uiteenlopende onderwerpen | Nee (hoger dan vereist) |
| C1 | Effectief gebruiker, beheerst de taal op hoog niveau | Nee (hoger dan vereist) |
| C2 | Vrijwel moedertaalvaardig | Nee (hoger dan vereist) |
Belangrijkste inzichten uit dit blog
- Het ERK kent zes niveaus, van A1 (beginner) tot C2 (vrijwel moedertaalvaardig).
- Statushouders zijn verplicht B1 te halen; voor gezins- en arbeidsmigranten is A2 in bepaalde gevallen nog mogelijk.
- De examens worden afgenomen door DUO, niet door een andere instantie.
- Het inburgeringsexamen op B1 is hetzelfde examen als het staatsexamen NT2 op B1, geen aparte of lichtere variant.
- Elk taalniveau stelt concrete eisen aan luisteren, lezen, spreken en schrijven. Het verschil tussen A2 en B1 is groter dan het lijkt.
- Authentiek Nederlands materiaal zoals tv, radio en podcasts is een effectief hulpmiddel: doordat het iets boven examenniveau ligt, went je sneller aan de taal.
Wat is het Europees referentiekader (ERK)?
Het Europees referentiekader, afgekort ERK en in het Engels bekend als het CEFR, is een Europese standaard die beschrijft wat iemand kan doen in een vreemde taal. Het gaat niet alleen om grammatica kennen, maar om wat je daadwerkelijk kunt: begrijpen, spreken, lezen en schrijven in echte situaties. Overheden, scholen en exameninstellingen in heel Europa werken met dezelfde schaal, waardoor een niveau in Nederland hetzelfde betekent als in Duitsland of Spanje.
DUO, de Nederlandse organisatie die de inburgeringsexamens en de staatsexamens NT2 afneemt, hanteert ook het ERK. Dat betekent dat de examens die jij doet direct aansluiten op deze internationale standaard. Als jij B1 haalt bij DUO, weet iedereen in Europa precies wat dat inhoudt.
De zes taalniveaus op een rij
A1: beginner
Op A1 begrijp je eenvoudige woorden en korte, vertrouwde zinnen. Je kunt jezelf voorstellen, een naam spellen of een datum begrijpen op een brief. Meer is er nog niet nodig op dit niveau, maar de basis begint hier.
A2: basisgebruiker
Op A2 red je jezelf in alledaagse situaties die je kent. Je begrijpt korte berichten, eenvoudige instructies en gesprekken over onderwerpen als wonen, werken en winkelen. Je kunt een formulier invullen, een eenvoudige brief schrijven en je begrijpen in een winkel of bij de dokter.
Dit is het niveau waarop bepaalde groepen het inburgeringsexamen kunnen afsluiten. Voor gezins- en arbeidsmigranten is A2 in sommige gevallen nog mogelijk. Op A2 wordt fout gebruik van de/het door de vingers gezien bij de beoordeling, wat op B1 niet meer het geval is.
B1: zelfstandig gebruiker
Op B1 begrijp je de kern van normale gesprekken over werk, school, vrije tijd en actuele onderwerpen. Je kunt jezelf redelijk uitdrukken in gesproken en geschreven taal, ook als het onderwerp niet helemaal vertrouwd is. Je hoeft niet perfect te zijn, maar je communiceert zelfstandig en begrijpelijk.
Dit is het niveau dat statushouders verplicht moeten halen. Het inburgeringsexamen op B1 is hetzelfde examen als het staatsexamen NT2 Programma I op B1. Het is geen aparte of lichtere variant, maar precies hetzelfde examen, afgenomen door DUO. Het verschil met A2 is op dit punt groter dan het klinkt: de taalvaardigheid die B1 vraagt, vraagt serieuze voorbereiding. Fout gebruik van de/het telt op B1 wel mee in de beoordeling, wat een concreet verschil maakt in hoe nauwkeurig je moet schrijven en spreken.
B2: gevorderde gebruiker
Op B2 kun je vloeiend en spontaan communiceren met moedertaalsprekers, zonder dat het voor beide partijen moeizaam voelt. Je begrijpt langere en complexere teksten, ook over abstracte onderwerpen. Dit niveau ligt boven wat het inburgeringsexamen of staatsexamen NT2 Programma I vereist.
C1: effectieve gebruiker
Op C1 beheers je de taal op een hoog niveau. Je drukt je vlot en genuanceerd uit, ook in professionele of academische situaties. Het staatsexamen NT2 Programma II sluit aan op dit niveau. Voor de meeste inburgeraars is dit niet het vereiste eindniveau.
C2: vrijwel moedertaalvaardig
C2 is het hoogste niveau en ligt dicht bij het niveau van een moedertaalspreker. Voor inburgering is dit niveau niet vereist.
Welk niveau heb jij nodig?
Het antwoord hangt af van jouw verblijfsstatus en persoonlijke situatie.
Ben je statushouder? Dan ben je verplicht B1 te halen. De gemeente stelt samen met jou een persoonlijk inburgeringsplan op en is jouw eerste aanspreekpunt. De inburgeringstermijn van drie jaar start op het moment dat jij de brief van de IND hebt ontvangen waarin staat dat je een verblijfsvergunning hebt en moet inburgeren. De startdatum van die brief is dus bepalend, niet de dag waarop je aankomt of begint met een cursus.
Ben je gezins- of arbeidsmigrant, of vrijwillig inburgeraar? Dan is A2 in bepaalde gevallen nog mogelijk als eindniveau. Je volgt geen gemeentelijk traject. Het is verstandig om bij DUO of een erkende instelling na te vragen welk niveau voor jouw situatie geldt, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Naast het taalexamen moeten sommige kandidaten ook een participatieverklaringstraject volgen en/of aantonen dat ze voldoende weten over de Nederlandse arbeidsmarkt. Of dit voor jou geldt, verschilt per situatie.
Het verschil tussen A2 en B1 in de praktijk
Het klinkt als één stapje, maar het verschil tussen A2 en B1 is in de praktijk aanzienlijk. Op A2 red je jezelf in bekende situaties. Op B1 wordt verwacht dat je ook omgaat met onbekende onderwerpen, langere teksten en meer genuanceerde gesprekken.
Concreet betekent dat: op B1 wordt fout gebruik van de/het meegewogen in de beoordeling, terwijl dat op A2 niet het geval is. Je leest op B1 langere en minder voorspelbare teksten. Je luistert naar fragmenten die dichter bij gewoon Nederlands taalgebruik liggen. En je schrijft teksten die meer van je vragen dan een eenvoudig bericht.
Het woordenschatverschil is ook merkbaar. Voor A2 ga je uit van ongeveer 2000 veel voorkomende woorden, voor B1 zijn dat er rond de 4000. Dat klinkt als veel, maar de meest voorkomende woorden komen steeds terug. Met kennis van die kernwoorden kom je al een heel eind.
Hoe gebruik je authentiek materiaal om je niveau te verbeteren?
Een van de meest effectieve manieren om te wennen aan Nederlands is het gebruik van gewone Nederlandse tv, radio en podcasts. Niet omdat dat precies hetzelfde is als het examen, maar juist omdat het iets moeilijker is. Als je gewend raakt aan het tempo en de taal van gewone programma’s, voelt het examenniveau daarna vertrouwder aan.
Het Journaal in makkelijke taal is een goed startpunt als je net begint. Wil je verder gaan, dan zijn gewone nieuwsprogramma’s, radioprogramma’s of podcasts een waardevolle aanvulling. Raak niet gefrustreerd als je niet alles begrijpt. Dat hoeft ook niet. Het gaat erom dat je oor went aan het ritme van de taal.
FAQ
Wat zijn taalniveaus precies?
Taalniveaus geven aan hoe goed iemand een taal beheerst. Het Europees referentiekader (ERK) verdeelt taalvaardigheid in zes niveaus: A1, A2, B1, B2, C1 en C2. A1 is voor absolute beginners, C2 voor mensen die de taal vrijwel als moedertaalspreker beheersen. Deze niveaus beschrijven wat je kunt in luisteren, lezen, spreken en schrijven.
Welk taalniveau heb ik nodig voor het inburgeringsexamen?
Dat hangt af van jouw situatie. Statushouders zijn verplicht niveau B1 te halen. Gezins- en arbeidsmigranten kunnen in bepaalde gevallen op A2 afsluiten. De gemeente is voor statushouders het eerste aanspreekpunt. Overige inburgeraars volgen geen gemeentelijk traject.
Wie neemt het inburgeringsexamen af?
Het inburgeringsexamen en het staatsexamen NT2 worden afgenomen door DUO. Je meldt je voor het examen aan via inburgeren.nl.
Is het inburgeringsexamen op B1 moeilijker dan het staatsexamen NT2?
Nee. Het inburgeringsexamen op B1 is hetzelfde examen als het staatsexamen NT2 Programma I op B1. Het is geen aparte of lichtere variant, maar precies hetzelfde examen, afgenomen door DUO.
Hoe lang heb ik de tijd om te inburgeren?
De inburgeringstermijn is drie jaar. Die termijn start op het moment dat jij de brief van de IND hebt ontvangen waarin staat dat je een verblijfsvergunning hebt en moet inburgeren. De datum op die brief is dus het startpunt.
Wat is het verschil tussen A2 en B1?
Op A2 red je jezelf in vertrouwde, alledaagse situaties. Op B1 wordt verwacht dat je ook omgaat met onbekende onderwerpen en langere of minder voorspelbare teksten. Op A2 wordt fout gebruik van de/het door de vingers gezien, op B1 niet. De woordenschat die je nodig hebt, loopt op van ongeveer 2000 woorden op A2 naar ongeveer 4000 op B1.
Hoe weet ik op welk niveau ik zit?
Een goede manier is een instaptoets doen. Inburgering Online biedt oefenmateriaal voor zowel A2 als B1, zodat je kunt zien waar je staat en gericht kunt oefenen op wat jij nodig hebt.
Begin vandaag met oefenen op jouw niveau
Weet je nu welk niveau jij moet halen? Dan is de volgende stap concreet oefenen op dat niveau. Bij Inburgering Online vind je oefenmateriaal met duidelijke video-uitleg en directe uitleg van de kernstructuren van het Nederlands. Zo weet je precies waar je aan werkt en wat je nog moet doen.
Wil jij B1 halen? Ga dan naar het B1-oefenmateriaal. Bereid jij je voor op A2? Dan vind je alles wat je nodig hebt op de A2-pagina. Alles voor 11,95 euro per maand.
