Of je nu net een verblijfsvergunning hebt ontvangen of al een tijdje in Nederland woont als gezins- of arbeidsmigrant: de vraag of je inburgeringsplichtig bent, is niet voor iedereen hetzelfde te beantwoorden. De regels verschillen per doelgroep en ook het vereiste niveau en het traject dat je volgt lopen uiteen. Inburgeren kost tijd en inspanning, maar als je weet wat er van jou gevraagd wordt, kun je gericht aan de slag.
Belangrijkste inzichten uit dit blog
- De inburgeringsplicht geldt voor statushouders én voor bepaalde gezins- en arbeidsmigranten, maar de regels per groep verschillen.
- Statushouders moeten inburgeren op niveau B1; voor overige inburgeraars kan niveau A2 nog van toepassing zijn.
- De inburgeringstermijn van drie jaar start op de datum waarop je de brief van de IND hebt ontvangen.
- De examens worden afgenomen door DUO, niet door de IND.
- Sommige inburgeraars moeten naast de taalexamens ook een participatieverklaringstraject volgen en kennis aantonen van de Nederlandse arbeidsmarkt.
Wat is de inburgeringsplicht?
De inburgeringsplicht verplicht bepaalde nieuwkomers en migranten in Nederland om de Nederlandse taal te leren en kennis op te doen van de Nederlandse samenleving. De basis hiervoor is de Wet inburgering 2021 (Wi2021), die de Wet inburgering 2013 heeft vervangen. Inburgeren is geen vrije keuze, maar een wettelijke verplichting met concrete examens en een vaste termijn. Die examens worden afgenomen door DUO.
Voor wie geldt de inburgeringsplicht?
De inburgeringsplicht geldt niet voor iedereen op dezelfde manier. Hieronder lees je wat er per groep van jou verwacht wordt.
Statushouders
Statushouders zijn mensen die in Nederland verblijven met een asielvergunning, op basis van een vluchtelingenstatus of subsidiaire bescherming. Voor deze groep geldt de verplichting om in te burgeren op niveau B1. De gemeente stelt samen met jou een persoonlijk inburgeringsplan op en is je eerste aanspreekpunt voor vragen over het traject.
De inburgeringstermijn van drie jaar start op de datum waarop je de brief van de IND hebt ontvangen, waarin staat dat je een verblijfsvergunning hebt en moet inburgeren. Die startdatum is belangrijk om goed bij te houden, want de klok begint te lopen vanaf het moment van ontvangst.
De inburgeringsexamens op B1 zijn hetzelfde als de staatsexamens NT2 op B1. Het gaat niet om een aparte of lichtere variant. DUO neemt deze examens af.
Overige inburgeraars: gezins- en arbeidsmigranten
Ben je naar Nederland gekomen als gezinsmigrant of arbeidsmigrant, dan kun je ook inburgeringsplichtig zijn, maar jouw situatie verschilt op een aantal punten van die van statushouders. Je volgt geen gemeentelijk traject en de gemeente stelt geen persoonlijk inburgeringsplan voor je op. Je regelt je inburgering zelf.
Voor deze groep kan niveau A2 nog van toepassing zijn, afhankelijk van jouw specifieke situatie. Dat is een lager niveau dan B1, maar het betekent niet dat de voorbereiding vrijblijvend is. Ook hier geldt dat de examens worden afgenomen door DUO en dat er een termijn aan verbonden is.
Een praktisch verschil tussen de niveaus: bij A2 wordt fout gebruik van de/het door de vingers gezien. Op B1 wordt dat niet meer geaccepteerd. Het loont dus om dit onderdeel serieus te nemen als je naar B1 werkt.
Wat moet je doen om in te burgeren?
De onderdelen van het inburgeringsexamen
Het inburgeringstraject bestaat uit meerdere onderdelen. Je legt taalexamens af op het voor jou geldende niveau (A2 of B1), maar afhankelijk van jouw situatie kunnen er ook andere verplichtingen gelden.
Sommige inburgeraars moeten een participatieverklaringstraject volgen. In dat traject leer je meer over de waarden en normen van de Nederlandse samenleving en onderteken je de participatieverklaring. Daarnaast moeten sommige inburgeraars aantonen dat ze voldoende kennis hebben van de Nederlandse arbeidsmarkt. Dit zijn officiële onderdelen van het inburgeringstraject, geen bijzaken.
Hoe bereid je je voor op de taalexamens?
De opzet en structuur van de examens liggen vast, maar de inhoud van de vragen verschilt per keer. Je kunt je voorbereiding dus niet baseren op één vaste set vragen. Wat je wel kunt doen, is jezelf vertrouwd maken met de soorten vragen, de luisterfragmenten, de teksten en de manier waarop DUO toetst.
Authentiek Nederlands materiaal, zoals gewone televisie, radio en podcasts, is daarbij waardevol. Niet omdat het makkelijk is, maar juist omdat het je blootstelt aan taal op en boven het examenniveau. Daardoor voelt het examenniveau uiteindelijk vertrouwder. Het enige dat je daarbij in de gaten houdt: raak niet gefrustreerd als je niet alles begrijpt. Dat is niet het doel.
Voor B1 geldt dat je je richt op een woordenschat van de meest voorkomende woorden. Voor A2 is dat een kleinere kern. Het gaat er niet om dat je een complete woordenlijst van buiten kent, maar dat je de meest gebruikte woorden herkent en begrijpt in context.
Wat zijn de gevolgen als je niet tijdig inburgert?
Als je de inburgeringstermijn van drie jaar niet haalt, kunnen er gevolgen zijn. DUO kan een boete opleggen. Daarnaast kan het gevolgen hebben voor je verblijfsvergunning of voor een aanvraag voor een permanente verblijfsvergunning of naturalisatie. Het is dus niet iets dat je voor je uit kunt schuiven.
Er zijn situaties waarin je een verlenging kunt aanvragen, bijvoorbeeld bij aantoonbaar onvoldoende leerrendement buiten jouw schuld. Maar dat is een uitzondering, geen standaard uitweg. Ga er bij je planning niet op rekenen.
Veelgestelde vragen over de inburgeringsplicht
Voor wie geldt de inburgeringsplicht?
De inburgeringsplicht geldt voor statushouders (mensen met een asielvergunning) en voor bepaalde gezins- en arbeidsmigranten die in Nederland willen verblijven. De exacte regels, het vereiste niveau en het traject verschillen per groep. Statushouders volgen een traject via de gemeente; overige inburgeraars regelen hun inburgering zelf.
Wat is het verschil tussen de inburgeringsplicht voor statushouders en voor andere migranten?
Statushouders moeten inburgeren op niveau B1 en krijgen daarvoor een persoonlijk inburgeringsplan via de gemeente. De gemeente is hun eerste aanspreekpunt. Gezins- en arbeidsmigranten zijn ook inburgeringsplichtig, maar volgen geen gemeentelijk traject. Voor hen kan niveau A2 nog van toepassing zijn, afhankelijk van hun situatie.
Wanneer begint de inburgeringstermijn?
De inburgeringstermijn van drie jaar begint op de datum waarop je de brief van de IND hebt ontvangen. In die brief staat dat je een verblijfsvergunning hebt en dat je moet inburgeren. Houd die datum goed bij.
Wie neemt de inburgeringsexamens af?
De inburgeringsexamens worden afgenomen door DUO. De IND is niet de examenafnemer.
Wat zijn de gevolgen als je de inburgeringstermijn niet haalt?
Als je niet op tijd inburgert, kan DUO een boete opleggen. Het kan ook gevolgen hebben voor je verblijfsvergunning of voor een latere aanvraag voor een permanente verblijfsvergunning of naturalisatie. In uitzonderlijke gevallen is verlenging van de termijn mogelijk, maar dat is geen automatisch recht.
Moet je naast de taalexamens nog iets anders doen?
Dat hangt af van jouw situatie. Sommige inburgeraars moeten een participatieverklaringstraject volgen en moeten aantonen dat ze voldoende kennis hebben van de Nederlandse arbeidsmarkt. Dit zijn officiële verplichtingen binnen het inburgeringstraject.
Zijn de inburgeringsexamens op B1 makkelijker dan de staatsexamens?
Nee. De inburgeringsexamens op B1 zijn hetzelfde als de staatsexamens NT2 op B1. Het gaat niet om een aparte of lichtere variant. De examens worden in beide gevallen afgenomen door DUO.
Begin met oefenen op jouw niveau
Weet je op welk niveau jij moet inburgeren? Dan is de volgende stap: gericht oefenen. Bij Inburgering Online vind je oefenmateriaal dat aansluit bij de opzet van de examens, met heldere video-uitleg en directe toelichting op de kernstructuren van het Nederlands.
Werk je naar B1? Bekijk dan het oefenmateriaal op de B1-pagina. Bereid je je voor op A2? Dan vind je wat je nodig hebt op de A2-pagina. Je betaalt 13,95 euro per maand en je kunt op je eigen tempo werken.
